Jak zeskanować stare zdjęcia skanerem lub telefonem i ile DPI wybrać

Stare zdjęcie najlepiej zeskanujesz skanerem płaskim w 600 DPI, w kolorze, a skan zapiszesz bez żadnych poprawek. Nie masz skanera? Wtedy najlepiej sprawdzi się telefon trzymany płasko nad odbitką, w miękkim świetle dziennym.

Niżej krok po kroku opisujemy, jak zeskanować zdjęcie skanerem i telefonem. Porady opierają się na polskim poradniku archiwów państwowych „Archiwa Rodzinne Niepodległej” i na zaleceniach amerykańskich instytucji: Biblioteki Kongresu, Archiwów Narodowych (NARA), Towarzystwa Historycznego Minnesoty i FADGI (wytycznych digitalizacji spisanych przez agencje federalne USA).

W skrócie

1. 600 DPI dla każdej odbitki. 300 DPI daje tylko kopię w tym samym rozmiarze.
2. Kolor i TIFF, także przy czarno-białych odbitkach. Polski poradnik archiwów radzi przy skanerze skalę szarości, ale z kolorowego pliku zawsze zrobisz czarno-biały, a odwrotnie się nie da.
3. Telefon: lampa błyskowa wyłączona, światło z okna bez ostrego słońca, telefon równolegle do odbitki.
4. Na koniec: data i imiona w nazwie każdego pliku, trzy kopie, w tym jedna poza domem. Odbitek nie wyrzucaj.

Skaner czy telefon, co wybrać?

Skaner płaski rejestruje więcej szczegółów, a światło pada w nim równo. Aplikacje na telefon przegrywają ze skanerem prawie pod każdym względem poza wygodą (Towarzystwo Historyczne Minnesoty).

Telefon przyda się, gdy album kuzynki możesz przefotografować tylko podczas jednej wizyty, na przykład przy niedzielnym obiedzie. Jest też delikatniejszy dla zdjęć, których wyjęcie z albumu albo ramki mogłoby je uszkodzić (genealogiczny serwis FamilySearch). W obu przypadkach dostajesz pliki, które wyślesz rodzinie i odnowisz.

Do kupienia nadaje się skaner płaski, a nie urządzenie wielofunkcyjne z drukarką ani skaner dokumentów z podajnikiem. To również zalecenie z Minnesoty.

Jak skanować zdjęcia skanerem płaskim

Zanim zeskanujesz całe pudełko, zrób jeden próbny skan i obejrzyj go w pełnym rozmiarze (FamilySearch).

Jaka rozdzielczość: 300 czy 600 DPI?

Najprościej skanuj każdą odbitkę w 600 DPI. Rozdzielczość nie powinna być niższa niż 600, czytamy w poradniku Archiwa Rodzinne Niepodległej na gov.pl, a w amerykańskich wytycznych FADGI 600 to najwyższy, czterogwiazdkowy poziom dla odbitek. 300 DPI wystarczy tylko na kopię w tym samym rozmiarze, na przykład zwykłej odbitki 10×15 lub 13×18 (w USA 4×6 i 5×7 cali), według Biblioteki Kongresu USA.

W programie skanera to ustawienie bywa podpisane DPI, PPI albo rozdzielczość. Wszystkie trzy nazwy znaczą to samo.

Źródła: 300 i 600 DPI to zalecenia Biblioteki Kongresu i Towarzystwa Historycznego Minnesoty, a rozmiary odbitek pochodzą ze strony pracowni Skano.pl. Pozostałe liczby to nasze wyliczenia. Piksele: centymetry ÷ 2,54 × 600. Do powiększenia: oba boki arkusza dzielimy przez odpowiednie boki odbitki, większy wynik mnożymy przez 300 i zaokrąglamy w górę do dziesiątek. Liczba pikseli podzielona przez 118 to największy ostry wydruk w centymetrach. Dla porównania Skano.pl podaje, że odbitka 10×15 w 600 DPI daje plik około 3500 × 2300 pikseli.

Więcej niż 600 DPI odbitki potrzebują tylko w rzadkich przypadkach, przy bardzo drobnych szczegółach (FADGI). Skan zwykłej odbitki w 1200, 2400 czy 4800 DPI to według warszawskiej pracowni Medias Studio strata czasu i pieniędzy, bo sama odbitka ma około 300 DPI. Wyjątkiem są bardzo małe zdjęcia: przy dłuższym boku od 5 do 10 cm lepsze będzie 1200 DPI, a od 2 do 5 cm 2400 DPI (tabela retuszera z cyfrowarenowacjafotografii.pl).

Trzy ważne ustawienia

• Kolor, także przy czarno-białych odbitkach. Polski poradnik archiwów radzi skanować takie odbitki w skali szarości, a fotografować je w kolorze. My wybieramy kolor również przy skanerze, bo kolorowy plik zawsze zamienisz na czarno-biały, a odwrotnie się nie da (Towarzystwo Historyczne Minnesoty). Kolor RGB poleca też retuszer z cyfrowarenowacjafotografii.pl.
• TIFF przy pierwszym skanie. JPG gubi część szczegółów, żeby plik był mniejszy, a TIFF nie (ten sam poradnik z Minnesoty). Najcenniejsze skany zapisz w TIFF bez kompresji, a resztę możesz trzymać w JPG, tak jak piszą polskie archiwa. Jeśli skaner zapisuje tylko JPG, wybierz najwyższą jakość.
• Automatyczne poprawki wyłączone. FADGI nie dopuszcza w plikach archiwalnych usuwania kurzu ani poprawiania kolorów, więc zostaw to na kopię.

Czysta szyba, odbitki tylko za brzegi

Kurz na szybie może wyjść na skanach jako plamki (Epson). Odłącz skaner od prądu i przetrzyj szybę miękką, suchą ściereczką, a nie chusteczką higieniczną ani ręcznikiem papierowym (Canon). Na tłuste ślady nanieś odrobinę płynu do szyb na ściereczkę, nigdy na szybę. Nie używaj alkoholu ani rozcieńczalnika.

Odciski palców mogą zostawić trwałe plamy, więc zakładaj rękawiczki (NARA). Czyste, suche ręce też wystarczą (Biblioteka Kongresu). Tak czy inaczej trzymaj odbitkę za brzegi. Rękawiczki wybierz dopasowane, nitrylowe. Białe bawełniane nie są potrzebne, a w luźnych łatwiej coś upuścić.

Kurz zdmuchnij gumową gruszką. Sprężone powietrze w puszce odpada, a nawet miękki pędzelek może zarysować zdjęcie (Biblioteka Kongresu). Cała odbitka musi też leżeć na szybie, bo pokrywa może zagiąć wystający brzeg (NARA).

Jak zeskanować zdjęcie telefonem (iPhone i Android)

Co masz do wyboru w październiku 2026:

• PhotoScan, czyli Skaner zdjęć od Google (darmowy, na iPhone'a i Androida). Przesuwasz telefon tak, żeby kółko przeszło po czterech kropkach, a aplikacja skleja kilka ujęć w jedno, bez odblasków (Google Research). Wciąż jest w obu sklepach, choć Google nie aktualizuje jej na iPhonie od 2022 roku, a na Androidzie od 2023. Polska drukarnia zdjęć Galeria Druku uznaje ją za najlepszy darmowy wybór do odbitek 10×15 i 13×18.
• Notatki na iPhonie. Stuknij przycisk załącznika i wybierz skanowanie dokumentów (Apple). Ta funkcja powstała z myślą o dokumentach, a Apple nie podaje rozdzielczości. Nasza rada: wybierz filtr kolorowy.
• Photomyne (iPhone i Android) skanuje kilka odbitek w jednym ujęciu, a do tego ich odwrocia. Pobranie nic nie kosztuje, ale pełna wersja jest płatna (photomyne.com). Galeria Druku poleca tę aplikację zwłaszcza wtedy, gdy zdjęć jest dużo.
• Zwykły aparat w telefonie. Na iPhonie włącz siatkę i poziomicę w Ustawieniach, w części Aparat (Apple).

Ze zwykłym aparatem postępuj tak:

1. Wyłącz lampę błyskową, bo wbudowana lampa zwykle prześwietla jasne partie zdjęcia (poradnik fotograficzny udostępniony przez NARA). Jedyny wyjątek to PhotoScan: w tej aplikacji lampę trzeba włączyć (pomoc Google).
2. Fotografuj w miękkim świetle dziennym, czyli w jasny, pochmurny dzień albo w cieniu, a nie w pełnym słońcu.
3. Trzymaj telefon płasko i nieruchomo, bez przechylania (wskazówki Google). Pomaga mały statyw.
4. Wypełnij kadr zdjęciem, ale nie podchodź tak blisko, żeby odbitka się zniekształciła.
5. Połóż odbitkę na gładkim tle, które się od niej odcina, a nie na dywanie. Zdjęcia najpierw wyjmij z foliowych koszulek, to też wskazówka Google.
6. Gdy błyszcząca odbitka odbija światło, przesuń lampę albo stań inaczej, aż odblask przestanie padać na twarze. Zasłoń pozostałe okna, żeby zostało jedno źródło światła.

Albumy samoprzylepne, zwinięte odbitki i zdjęcia w ramkach

Albumy samoprzylepne, nazywane też magnetycznymi (kartki pokryte klejem pod przezroczystą folią):

1. Najpierw zeskanuj albo sfotografuj całą stronę, razem z podpisami (Gaylord Archival, amerykański dostawca materiałów archiwalnych).
2. Najbezpieczniejszy domowy sposób to wycięcie zdjęcia razem z kawałkiem kartki, o ile po drugiej stronie nie ma innego zdjęcia (Biblioteka Kongresu).
3. Jeśli ciąć nie możesz, wsuń nitkę dentystyczną pod jeden róg i delikatnie przesuwaj ją na boki (Gaylord, Instytut Smithsona). Przy wyschniętym kleju zdjęcie może uwolnić cienka kartka wsunięta pod spód.
4. Gdy odbitka się wygina, rwie albo odchodzi z niej warstwa obrazu, przerwij i oddaj ją konserwatorowi fotografii.

Uwolnionych zdjęć nie wkładaj z powrotem do albumu samoprzylepnego, bo takie albumy są na liście materiałów, których należy unikać (NARA).

Zwinięte odbitki. Nie prostuj ich na siłę pod szybą ani pokrywą skanera, bo obraz może popękać (Biblioteka Kongresu). Sfotografuj je takie, jakie są.

Zdjęcia w ramkach. Najpierw przefotografuj zdjęcie przez szybę, a dopiero potem otwieraj ramkę (Instytut Smithsona). Aparat może tu wypaść lepiej niż skaner, bo ustawi ostrość przez szkło. Jeśli odbitka przykleiła się do szyby, nie mocz jej. Woda może zniszczyć wiele starych zdjęć, więc to praca dla konserwatora.

Skanowanie negatywów i slajdów

Slajdy i negatywy wymagają dużo wyższej rozdzielczości i skanera, który obsługuje film. Klatkę negatywu skanuj w co najmniej 3000 DPI, tak jak podaje polski poradnik archiwów. Amerykańskie wytyczne mówią o 1270 DPI na odbitkę około 10×15 cm z kliszy 35 mm (Towarzystwo Historyczne Minnesoty) i o 4000 DPI na najwyższym poziomie (FADGI).

Ceny digitalizacji zdjęć z kliszy w pracowniach (październik 2026):

• Skano.pl: slajdy i negatywy od 1,99 zł za klatkę, w 3000 DPI. Slajdy ORWOCHROM, w Polsce jedne z najpopularniejszych, skanuje bez dopłaty.
• CEWE FOTOJOKER, skan klasyczny (1500 × 1000 pikseli): 1,29 zł za slajd i 7,96 zł za odcinek negatywu (do pięciu klatek), plus 14,99 zł za zapis wersji cyfrowej (strona nie pisze, czy za zamówienie, czy za film).
• CEWE FOTOJOKER, skan premium (3000 × 2000 pikseli): 2,99 zł za klatkę negatywu lub slajdu, plus zapis wersji cyfrowej za 14,99 zł przy negatywach i 24,99 zł przy slajdach.
• Na skany z CEWE czeka się 14 dni roboczych.

Z naszych wyliczeń: 1500 × 1000 pikseli wystarczy na ekran i ostrą odbitkę około 8,5×12,7 cm, czyli prawie 9×13. Do odbitki 13×18 lub większej potrzebny jest skan premium, bo 3000 × 2000 pikseli daje ostry wydruk do około 17×25 cm.

Skanowanie zdjęć w pracowni: ceny w Polsce

Skanowanie zdjęć możesz też zlecić pracowni: wysłać odbitki paczką albo zanieść je osobiście. Ceny sprawdziliśmy na stronach pracowni 21 października 2026.

Źródła: Skano.pl, MojaPlyta.pl, Medias Studio i CEWE, stan na październik 2026.

Skano.pl poprawia każdy skan automatycznie i ręcznie: koryguje kolory, usuwa kurz i zarysowania. To wygodne, ale nie jest to surowy skan, o którym piszemy wyżej. Skanowanie trwa tam zwykle do 7 dni roboczych od odebrania paczki, przy dużych zamówieniach nawet kilka tygodni. Gdy wybierzesz skany i zapłacisz, pobierzesz je za darmo w ciągu 12 godzin.

Przy wysyłce Twoje oryginały jadą paczką w obie strony. Do MojaPlyta.pl wysyłasz je Paczkomatem InPost albo kurierem, na własny koszt. Skano.pl odsyła je Paczkomatem lub kurierem InPost za 15,99 zł, a za 4,99 zł dopłaty ubezpiecza przesyłkę do 5000 zł. Ubezpieczenie nie odda jednak jedynej odbitki, więc najcenniejsze zdjęcia zeskanuj samodzielnie albo zanieś do pracowni osobiście. W Warszawie Medias Studio skanuje płaskie odbitki w dobrym stanie także ekspresowo, w czasie od kilkunastu minut do 8 godzin.

Czego nie robić przy skanowaniu starych zdjęć

Trzy błędy, których lepiej unikać:

• Wyrzucanie odbitek po zeskanowaniu. Pliki cyfrowe mają własne słabe strony, więc zachowaj też oryginały (NARA).
• Używanie taśmy klejącej, karteczek samoprzylepnych, kleju, spinaczy i gumek recepturek. Nic z tego nie powinno dotykać odbitek (Biblioteka Kongresu).
• Pomijanie podpisów. Skan nie zapisuje, kto jest na zdjęciu, a brak tej informacji to częsty błąd (FamilySearch). Zapisz, kto, co, gdzie i kiedy.

Nazwy plików i kopie zapasowe

Niezależnie od sposobu skanowania na koniec nazwij każdy plik i zrób kopie.

• Nazwę zacznij od daty w zapisie rrrrmmdd i dodaj opis, na przykład 19690726_imieniny-babci-anny_dzialka.tif. Taki układ proponuje Biblioteka Kongresu.
• Jeśli na odwrocie jest dopisek, zeskanuj je też i dodaj do nazwy _odwrocie. Odwrocia skanuj w kolorze, w 300 DPI, jak piszą polskie archiwa.
• Trzymaj trzy kopie na dwóch rodzajach nośników, w tym jedną poza domem, na przykład na komputerze, na dysku zewnętrznym i w folderze w chmurze. To zasada 3-2-1 z zaleceń NARA i Towarzystwa Historycznego Minnesoty. Płyty CD i DVD odpadają, uważa pracownia Medias Studio.
• Co 5 do 7 lat przegraj wszystko na nowe nośniki (Biblioteka Kongresu).

Po skanowaniu napraw kopię, a skan zostaw bez zmian

Plik TIFF zostaw dokładnie taki, jaki wyszedł ze skanera. Żeby naprawić wyblaknięcia albo zarysowania, zapisz kopię jako JPG w najwyższej jakości (PNG z dużego skanu w 600 DPI może przekroczyć limit 30 MB) i odnów ją w narzędziu do renowacji starych zdjęć online na CodeFormer.io. Pierwsze zdjęcie każdego dnia jest za darmo, bez konta i bez znaku wodnego.

AI dostaje polecenie, żeby naprawić nieostrość, ziarno, zarysowania, zagięcia, małe rozdarcia, które nie przechodzą przez twarz, wyblaknięcia i przebarwienia, a kształt twarzy, minę, okulary i ubranie zostawić bez zmian. Drobne szczegóły może jednak dorysować, więc przesuń suwak przed i po nad każdą twarzą. Każde naprawione lub pokolorowane zdjęcie porównaj z oryginałem, tak jak zaleca FamilySearch. Przy twarzy, którą dobrze znasz, wybierz Bliżej oryginału w sekcji Więcej opcji.

Do czarno-białych odbitek jest strona do kolorowania zdjęć, na której opcja Dodaj kolory jest już zaznaczona, a kolory są domysłem AI. Nieostre zdjęcie z telefonu poprawisz na stronie do wyostrzania zdjęć.

Wynik nazwij na przykład 19690726_imieniny-babci-anny_dzialka_odnowione.jpg, żeby nikt nie pomylił go ze skanem.

Darmowy plik ma rozmiar standardowy, około 1450 × 1090 pikseli przy zdjęciu 4:3. Rozmiary 2K i 4K są w każdym pakiecie kredytów i planie (zobacz cennik). Zdjęcia odnowione bez płatnego planu usuwamy po 30 dniach, więc skany trzymaj na własnych dyskach.

Gdy kawałek zdjęcia z twarzą się oderwał albo twarz zakrywa plama, każda AI musiałaby wymyślić ją od nowa. Wtedy lepiej sprawdzi się retuszer, który pracuje na podstawie innych zdjęć tej osoby. Amerykańskie usługi renowacji, które sprawdziliśmy, z cenami w dolarach, opisujemy w artykule o pracowniach renowacji (po angielsku).

PrzedPo

Skanowanie starych zdjęć: najczęstsze pytania

Ile DPI do skanowania starych zdjęć?

Najprościej wybierz 600 DPI: tyle radzi polski poradnik archiwów i tyle wystarcza do naprawy albo powiększenia. 300 DPI da kopię w tym samym rozmiarze, a przy dłuższym boku od 5 do 10 cm lepsze będzie 1200 DPI. Klatkę negatywu skanuj w co najmniej 3000 DPI.

Jak zeskanować zdjęcia, gdy jest ich kilkaset?

Podziel stos. Do dużej liczby mocnych, płaskich odbitek FamilySearch proponuje skaner do zdjęć z podajnikiem, na przykład Epson FastFoto FF-680W, który skanuje do jednego zdjęcia na sekundę w 300 DPI. Archiwa są ostrożniejsze: Biblioteka Kongresu i Towarzystwo Historyczne Minnesoty odradzają wkładanie zdjęć do podajników. Stare, kruche, zwinięte i cenne odbitki kładź na szybie skanera płaskiego. Całe pudełko możesz też oddać do pracowni, a ceny są w tabeli wyżej.

Jak wyczyścić stare zdjęcia przed skanowaniem?

Głównie powietrzem: gumowa gruszka zdmuchnie luźny kurz. Nie używaj sprężonego powietrza, pędzelków ani żadnych płynów. Trzymaj odbitki za brzegi, a plamy i zaschnięty klej zostaw konserwatorowi.

Czy skanowanie niszczy stare zdjęcia?

W zaleceniach archiwów, które czytaliśmy, samo skanowanie nie szkodzi. Ryzyko to pokrywa, która dociska odbitkę wystającą poza szybę, zwinięta odbitka prostowana na siłę, krucha odbitka w podajniku i odciski palców.

Gdzie zlecić digitalizację zdjęć i ile to kosztuje?

Odbitki skanują pracownie, do których wysyłasz zdjęcia paczką, na przykład Skano.pl (1,99 zł za odbitkę w 600 DPI) albo MojaPlyta.pl (2,00 zł za sztukę, a przy 1000 i więcej sztuk 1,00 zł). W Warszawie Medias Studio skanuje luźne odbitki za 1 lub 1,5 zł za sztukę. Slajdy i negatywy przyjmuje też sieć CEWE FOTOJOKER, od 1,29 zł za slajd plus 14,99 zł za zapis wersji cyfrowej. Ceny sprawdziliśmy w październiku 2026.

Jak zrobić skan zdjęcia bez skanera?

Telefonem, według kroków opisanych wyżej. Do zeskanowania zdjęć w domu nie musisz niczego kupować: wystarczy darmowa aplikacja do skanowania zdjęć, taka jak PhotoScan (Skaner zdjęć od Google), albo zwykły aparat w telefonie, do tego światło z okna i gładkie tło.